Mức phạt vi phạm phạt PCCC nhà ở

Trong bối cảnh số vụ cháy nổ gia tăng, công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại khu dân cư, nhà ở riêng lẻ đang được siết chặt hơn bao giờ hết. Cùng với đó, mức phạt PCCC nhà ở cũng đã được điều chỉnh tăng nặng nhằm răn đe và nâng cao ý thức người dân.

Bài viết này của Safe365 sẽ giúp bạn nắm rõ những quy định phạt PCCC nhà ở mới nhất và cách tuân thủ hiệu quả để tránh rủi ro về tài sản và pháp lý.

1. Cơ sở pháp lý quy định mức phạt PCCC nhà ở

1.1 Nghị định 106/2025/NĐ‑CP – Cơ sở pháp lý chính thức mới nhất

Cơ sở pháp lý quan trọng và mới nhất quy định về mức phạt PCCC nhà ở là Nghị định số 106/2025/NĐ‑CP, ban hành ngày 15/5/2025 và có hiệu lực từ 01/7/2025. Đây là văn bản quy phạm pháp luật thay thế cho Nghị định số 144/2021/NĐ‑CP trước đây.

Nghị định này quy định chi tiết về:

• Hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH).

• Mức xử phạt tiền đối với từng nhóm hành vi, áp dụng cho cá nhân và tổ chức.

• Các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả, như: đình chỉ hoạt động, buộc khôi phục hiện trạng ban đầu, tiêu hủy phương tiện vi phạm,…

1.2 Nghị định 83/2017/NĐ-CP – Xử phạt hành chính trong lĩnh vực PCCC

• Tên đầy đủ: Nghị định số 83/2017/NĐ-CP ngày 18/7/2017 của Chính phủ.

• Hiệu lực thi hành: từ 05/09/2017.

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực PCCC và cứu nạn, cứu hộ.

Nghị định này từng là căn cứ pháp lý chính để xử phạt các hành vi vi phạm về PCCC trước khi có Nghị định 144/2021/NĐ-CP và sau này là Nghị định 106/2025/NĐ-CP.

• Áp dụng cho cá nhân, hộ gia đình, tổ chức, doanh nghiệp có liên quan đến lĩnh vực PCCC.

• Mức phạt đối với tổ chức sẽ gấp đôi mức áp dụng cho cá nhân, tương tự như trong các nghị định sau này.

1.3 Cập nhật mới từ các thông tư hướng dẫn

Các Thông tư như Thông tư 149/2020/TT-BCA, Thông tư 06/2022/TT-BCA cũng đóng vai trò hướng dẫn và cập nhật cụ thể hơn các tiêu chuẩn về an toàn PCCC, đặc biệt trong khu dân cư và nhà ở riêng lẻ.

2. Những hành vi vi phạm PCCC trong nhà ở thường gặp

Hiện nay, tình trạng vi phạm quy định phòng cháy, chữa cháy (PCCC) trong nhà ở, đặc biệt là nhà ở kết hợp kinh doanh, nhà ở chung cư mini, ngày càng phổ biến. Những hành vi này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ gây cháy nổ nghiêm trọng mà còn dẫn đến việc bị phạt PCCC nhà ở theo quy định pháp luật.

Dưới đây là 10 hành vi vi phạm PCCC trong nhà ở thường gặp nhất:

2.1 Không trang bị bình chữa cháy trong nhà ở

Nhiều hộ gia đình không trang bị bình chữa cháy, hoặc có nhưng để sai vị trí, hết hạn sử dụng. Đây là lỗi vi phạm quy định bắt buộc về phương tiện PCCC ban đầu, có thể bị phạt PCCC nhà ở từ 5 – 10 triệu đồng theo Nghị định 106/2025/NĐ‑CP.

2.2 Cản trở lối thoát hiểm, thoát nạn

Lối thoát hiểm bị chặn bởi xe máy, hàng hóa, cửa sắt khóa kín – đặc biệt ở các nhà ống, nhà trọ – là hành vi vi phạm nghiêm trọng, gây cản trở công tác cứu nạn khi xảy ra cháy. Hành vi này có thể bị phạt PCCC nhà ở từ 30 – 50 triệu đồng.

2.3 Sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt không đảm bảo an toàn

Đốt vàng mã, hàn xì, nấu ăn bằng bếp gas không kiểm soát, hoặc hút thuốc gần khu vực dễ cháy là những hành vi vi phạm phổ biến trong sinh hoạt. Nếu không có biện pháp an toàn PCCC, có thể bị xử phạt từ 5 – 25 triệu đồng tùy mức độ.

2.4 Tự ý cải tạo, lắp thêm tầng, chia nhỏ phòng không báo PCCC

Việc tự ý thay đổi kết cấu nhà ở – như cơi nới thêm phòng, nâng tầng, chia nhỏ thành nhiều căn hộ mini – không được thẩm định hoặc báo cáo cơ quan chức năng là hành vi vi phạm quy định thiết kế an toàn PCCC, bị xử phạt nặng theo luật.

2.5 Không có đèn chiếu sáng sự cố, biển chỉ dẫn lối thoát nạn

Theo Thông tư 36/2025/TT-BCA, mọi cơ sở có người cư trú đông phải có biển chỉ dẫn thoát hiểm, đèn chiếu sáng khẩn cấp. Nếu không trang bị hoặc để hỏng hóc, có thể bị phạt PCCC nhà ở từ 5 – 7 triệu đồng.

2.6 Sạc xe máy điện, xe đạp điện trong không gian kín, không có PCCC

Sạc pin lithium trong nhà kín, tầng hầm, hoặc nơi gần vật dễ cháy không đảm bảo an toàn cháy nổ là hành vi mới, rất phổ biến trong chung cư mini. Đây là lỗi nghiêm trọng, bị phạt PCCC nhà ở từ 30 – 50 triệu đồng, kèm khả năng đình chỉ hoạt động.

2.7 Không xây dựng nội quy, phương án chữa cháy tại hộ kinh doanh

Đối với nhà ở kết hợp kinh doanh (bán tạp hóa, tiệm tóc, cửa hàng ăn uống…), nếu không xây dựng phương án chữa cháy, nội quy PCCC, hoặc không tập huấn PCCC định kỳ thì cũng bị xử phạt từ 6 – 8 triệu đồng.

2.8 Thiết bị điện không an toàn, dây điện đấu nối tạm bợ

Hộ gia đình sử dụng ổ điện chồng chéo, dây trần, không qua aptomat, đấu nối bằng dây trôi nổi là một trong những nguyên nhân cháy hàng đầu. Đây là lỗi thường bị bỏ qua nhưng nếu kiểm tra phát hiện sẽ bị phạt PCCC nhà ở từ 5 – 10 triệu đồng.

2.9 Không lập hồ sơ quản lý, theo dõi công tác PCCC

Nhiều chủ nhà trọ, chủ hộ kinh doanh không lập hoặc không cập nhật hồ sơ quản lý thiết bị, lịch bảo trì PCCC sẽ bị xử phạt theo Nghị định 106/2025/NĐ‑CP. Mức phạt từ 5 – 7 triệu đồng.

2.10 Không kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị PCCC định kỳ

Bình chữa cháy hết hạn, hệ thống báo cháy bị vô hiệu hóa, vòi nước chữa cháy bị rỉ sét… là những lỗi phổ biến. Việc không bảo dưỡng đúng hạn có thể bị xử phạt từ 10 – 20 triệu đồng tùy mức độ.

📌 Kết luận:

Những hành vi nêu trên là các lỗi vi phạm phổ biến trong sinh hoạt hàng ngày, nhưng lại bị bỏ qua do thiếu hiểu biết hoặc chủ quan. Tuy nhiên, theo quy định mới tại Nghị định 106/2025/NĐ-CP, hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt nghiêm khắc hơn, đặc biệt với những vi phạm gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng và tài sản.

Việc nắm rõ và tránh các lỗi phổ biến này là cách tốt nhất để phòng ngừa bị phạt PCCC nhà ở, đồng thời bảo vệ an toàn cho chính gia đình bạn và cộng đồng xung quanh.

3. Cập nhật mức phạt PCCC nhà ở theo Nghị định mới

Ngày 15/5/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 106/2025/NĐ‑CP, thay thế cho Nghị định 144/2021/NĐ‑CP, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ (CNCH). Nghị định này chính thức có hiệu lực từ 01/07/2025 và là căn cứ pháp lý mới nhất để xác định mức phạt PCCC nhà ở hiện nay.

3.1 Đối tượng áp dụng

• Cá nhân, hộ gia đình, chủ nhà trọ, hộ kinh doanh nhỏ lẻ,…

• Tổ chức, doanh nghiệp, chung cư mini, cơ sở sản xuất – kinh doanh kết hợp nhà ở.

👉 Lưu ý: Tổ chức bị phạt gấp đôi so với cá nhân trong cùng hành vi vi phạm.

3.2 Mức phạt PCCC nhà ở mới nhất (theo Nghị định 106/2025/NĐ‑CP)

3.3 Hình thức xử phạt bổ sung

Ngoài mức phạt PCCC nhà ở bằng tiền, Nghị định 106/2025/NĐ‑CP còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả:

• Đình chỉ hoạt động tạm thời hoặc vĩnh viễn.

• Buộc tháo dỡ vật cản, gỡ bỏ thiết bị vi phạm.

• Tịch thu phương tiện, thiết bị vi phạm.

• Buộc bồi thường thiệt hại, nếu gây cháy nổ, thương tích, tử vong.

3.4  Điểm mới đáng chú ý trong Nghị định 106/2025/NĐ-CP

• Tăng mức phạt tối đa với cá nhân lên 50 triệu đồng, tổ chức 100 triệu đồng.

• Bổ sung hành vi mới như: sạc pin xe điện không đảm bảo an toàn, không lập hồ sơ theo dõi PCCC, vi phạm tiêu chuẩn bảo dưỡng thiết bị PCCC.

• Cụ thể hóa hơn đối với nhà ở kết hợp sản xuất, nhà trọ, chung cư mini, phù hợp thực tế.

4. Tác động khi vi phạm quy định PCCC trong nhà ở

4.1 Gây nguy hiểm đến tính mạng và sức khỏe con người

• Cháy nổ xảy ra tại nhà ở – đặc biệt là chung cư mini, nhà trọ, nhà ở kết hợp kinh doanh – có thể khiến nhiều người bị mắc kẹt, ngạt khói hoặc tử vong do không có lối thoát hiểm, không có thiết bị báo cháy, chữa cháy kịp thời.

• Nhiều vụ cháy thương tâm đã xảy ra do vi phạm quy định PCCC trong nhà ở, khiến cả gia đình thiệt mạng trong đám cháy mà lẽ ra có thể phòng tránh được.

📌 Ví dụ: Vụ cháy chung cư mini ở Hà Nội tháng 9/2023 khiến 56 người tử vong, nguyên nhân chính là không có lối thoát hiểm, không trang bị PCCC đúng quy định.

4.2 Thiệt hại nặng nề về tài sản

• Thiết bị, hàng hóa, phương tiện, nhà cửa… bị thiêu rụi hoàn toàn nếu không có phương án chữa cháy tại chỗ.

• Bảo hiểm cháy nổ không đền bù nếu phát hiện hành vi vi phạm quy định PCCC hoặc không tuân thủ tiêu chuẩn an toàn.

👉 Chỉ một lỗi nhỏ – như ổ điện quá tải, bình chữa cháy hết hạn, khóa cửa thoát nạn – cũng có thể khiến bạn trắng tay chỉ sau vài phút cháy nổ.

4.3 Bị xử phạt hành chính theo quy định pháp luật

• Theo Nghị định 106/2025/NĐ‑CP, các hành vi vi phạm quy định PCCC sẽ bị phạt PCCC nhà ở từ 5 đến 50 triệu đồng tùy mức độ vi phạm.

• Nếu là tổ chức vi phạm (ví dụ: nhà trọ, chung cư mini), mức phạt có thể lên đến 100 triệu đồng.

📌 Các lỗi như: không trang bị bình chữa cháy, sạc xe điện không an toàn, không có nội quy PCCC, cản trở lối thoát nạn… đều là những lỗi phổ biến và bị xử phạt nặng.

4.4 Đình chỉ hoạt động, buộc khắc phục hậu quả

• Cơ sở kinh doanh tại nhà, nhà trọ, hoặc chung cư mini có thể bị đình chỉ hoạt động, tạm dừng cho thuê, buộc tháo dỡ, cải tạo lại công trình nếu không đảm bảo an toàn PCCC.

• Chi phí cải tạo sau xử phạt có thể cao hơn rất nhiều so với việc đầu tư PCCC ban đầu.

4.5 Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng

• Nếu hành vi vi phạm PCCC trong nhà ở gây cháy làm chết người, thiệt hại lớn về tài sản, người vi phạm có thể bị truy cứu hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017).

• Các tội danh phổ biến:

  • Tội vi phạm quy định PCCC gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 313)

  • Tội vô ý làm chết người (Điều 128)

📌 Hình phạt có thể lên đến 12 năm tù, kèm theo buộc bồi thường toàn bộ thiệt hại cho nạn nhân.

4.6 Mất uy tín, ảnh hưởng danh tiếng cá nhân và tổ chức

• Chủ hộ, chủ nhà trọ, chủ đầu tư bị mất uy tín, bị cộng đồng phản ứng, lên án trên mạng xã hội nếu để xảy ra cháy gây hậu quả nghiêm trọng.

• Trường hợp nhà ở là cơ sở kinh doanh, việc vi phạm PCCC có thể khiến khách hàng mất niềm tin, rút lui, ảnh hưởng lâu dài đến hoạt động.

5. Giải pháp tuân thủ và phòng ngừa PCCC hiệu quả từ Safe365

Safe365 cung cấp các giải pháp thiết bị PCCC dân dụng như:

• Bình chữa cháy

• Hệ thống báo cháy gia đình

• Mặt nạ phòng độc

• Cảm biến nhiệt và khói

Tất cả đều đạt chuẩn QCVN và được cấp phép lưu hành bởi Bộ Công an.

6. Cách phản hồi khi bị xử phạt PCCC nhà ở

6.1 Hợp tác với cơ quan chức năng

Khi bị lập biên bản vi phạm, người dân cần bình tĩnh, hợp tác để giải trình rõ tình huống. Tránh hành vi chống đối, gây khó khăn cho lực lượng chức năng.

6.2 Có thể khiếu nại nếu phạt sai

Nếu cảm thấy quyết định xử phạt không đúng, người dân có quyền gửi đơn khiếu nại lên Phòng Cảnh sát PCCC địa phương hoặc UBND quận/huyện nơi cư trú.

6.3 Tuân thủ và khắc phục sau xử phạt

Sau khi nhận mức phạt PCCC nhà ở, việc khắc phục nhanh chóng các vi phạm là điều bắt buộc. Safe365 có thể hỗ trợ bạn lắp đặt, tư vấn và khắc phục toàn bộ lỗi vi phạm PCCC.

7. Kết luận: Chấp hành PCCC là trách nhiệm và quyền lợi

Việc chấp hành nghiêm túc các quy định về PCCC không chỉ giúp bạn tránh mức phạt PCCC nhà ở, mà còn bảo vệ tài sản, tính mạng và cộng đồng xung quanh. Đừng để một phút chủ quan trở thành hậu quả cả đời.

Safe365 cam kết đồng hành cùng bạn trong mọi khía cạnh về phòng cháy chữa cháy, từ tư vấn, thiết kế, thi công đến đào tạo và bảo trì. Hãy để Safe365 giúp bạn xây dựng một môi trường sống an toàn – hiện đại – bền vững.